Artykuły

Artykuł: Konsekwencje prawne nieprzestrzegania obowiązku przekazywania danych w formacie JPK

Dnia 1 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1649), która wprowadziła przepisy o Jednolitym Pliku Kontrolnym (JPK). Głównym celem JPK jest usprawnienie procesu przekazywania danych elektronicznych, a tym samym usprawnienie i poprawa wyników kontroli.

Art. 193a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (dalej o.p.) wskazuje sytuacje, w których organ podatkowy może żądać dostarczenia informacji w JPK tj.: w przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych przy użyciu programów komputerowych organ podatkowy może żądać przekazywania całości lub części tych ksiąg oraz dowodów księgowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych nośnikach danych. Art. 193a o.p. dotyczy obowiązku przekazywania danych księgowych w formacie JPK na żądanie organów podatkowych w toku postępowania podatkowego, a także postępowania kontrolnego prowadzonego przez organy kontroli skarbowej.

Obowiązek przekazywania danych księgowych w JPK obejmuje też dane zawarte w ewidencji VAT. W tym przypadku czynności te są obligatoryjne i systematyczne, a organ podatkowy nie ma obowiązku żądania przekazania danych. Mówi o tym art. 82§1b o.p., który został uchwalony w dniu 13 maja 2016 r. i wszedł w życie w dniu 1 lipca 2016 r. Przedmiotem obowiązku jest tutaj przekazywanie informacji w formacie JPK o ewidencji prowadzonej dla potrzeb podatku VAT.

Przepisy dotyczące obowiązku przekazywania danych księgowych w formacie JPK weszły w życie 1 lipca 2016 r., jednak termin rozpoczęcia obowiązkowego stosowania został uregulowany odmiennie dla poszczególnych podmiotów.

Z wejściem w życie nowych przepisów wiąże się problem sankcji za niewywiązanie się z nałożonych obowiązków. Jeśli chodzi o informację o prowadzonej ewidencji VAT w formacie JPK, stanowi ona informację podatkową. W związku z tym, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (dalej k.k.s.) przewidujące odpowiedzialność karną skarbową za niezłożenie wbrew obowiązkowi informacji podatkowych.
Art. 80§1 k.k.s. przewiduje karę grzywny do 120 stawek dziennych w przypadku kiedy ktoś wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi wymaganej informacji podatkowej. Czyn taki stanowi przestępstwo skarbowe. Kodeks przewiduje również sankcję, gdy sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Są to wypadki mniejszej wagi, o których mówi art. 80§4 k.k.s. Zakwalifikowanie czynu polegającego na niezłożeniu w terminie informacji o prowadzonej ewidencji VAT jako wykroczenia skarbowego (wypadek mniejszej wagi) lub przestępstwa skarbowego ma decydujący wpływ na wysokość kary grzywny grożącej za jego popełnienie.
Zgodnie z art. 48§1-3 k.k.s. kara grzywny za wykroczenia skarbowe może wynosić:
– od 1/10 wysokości minimalnego wynagrodzenia do dwudziestokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (czyli od 185 zł do 3 700 zł w roku 2016 r.) w razie wymierzenia grzywny przez sąd wyrokiem zwyczajnym;

– od 1/10 wysokości minimalnego wynagrodzenia do dziesięciokrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (czyli od 185 zł do 18 500 zł w roku 2016 r.) w razie wymierzenia grzywny przez sąd wyrokiem nakazowym w postępowaniu nakazowym;

– od 1/10 wysokości minimalnego wynagrodzenia do podwójnej wysokości minimalnego wynagrodzenia (czyli od 185 zł do 3 700 zł w 2016 r.) w razie nałożenia grzywny przez organ postępowania przygotowawczego mandatem karnym w postępowaniu mandatowym.

W przypadku, gdy popełniony czyn nie jest zakwalifikowany jako wypadek mniejszej wagi, czyli posiada znamiona przestępstwa skarbowego, podlega karze grzywny do 120 stawek dziennych (art. 80§1 k.k.s.) Minimalna liczba stawek dziennych to 10. Art. 23§3 k.k.s. reguluje sposób ustalania liczby stawek dziennych. Sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości majątkowe. Stawka dzienna nie może być niższa od 1/30 części minimalnego wynagrodzenia i wyższa od czterystukrotności 1/30 części minimalnego wynagrodzenia (czy od 61,67 zł do 24 668 zł w 2016 r.) Biorąc pod uwagę rozpiętość możliwych do nałożenia stawek dziennych, czyli od 10 do 120, można obliczyć, że kara grzywny za to przestępstwo skarbowe kształtuje się w granicach od 616 zł do 2 960 160 zł (na rok 2016).

Dwóm sankcjom może podlegać naruszenie obowiązku przekazywania danych księgowych w formacie JPK na żądanie organów skarbowych. Pierwszą z nich jest kara grzywny przewidziana w k.k.s. Mówi o tym art. 83§1 k.k.s., a mianowicie kto osobie uprawnionej do przeprowadzenia czynności sprawdzającej, kontroli podatkowej, kontroli skarbowej lub czynności kontrolnych w zakresie szczególnego nadzoru podatkowego udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej, w szczególności kto wbrew żądaniu tej osoby nie okazje księgi lub innego dokumentu dotyczącego prowadzonej działalności gospodarczej lub księgę lub inny dokument niszczy, uszkadza, czyni bezużytecznymi, ukrywa lub usuwa, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Nieprzekazanie danych księgowych w formacie JPK na żądanie uprawnionego organu skarbowego może być kwalifikowane jako przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. W tym przypadku kryterium również jest tzw. Wypadek mniejszej wagi. W myśl art. 80§1 k.k.s. przestępstwo skarbowe podlega karze grzywny od 10 do 720 stawek dziennych, czyli kwotowa rozpiętość kształtuje się w granicach od 616 zł do 17 760 960 zł (na rok 2016). W praktyce sądy unikają jednak wymierzania tak wysokich kar grzywny.

Drugą sankcją za naruszenie obowiązku przekazywania danych księgowych w formacie JPK na żądanie organów skarbowych jest kara porządkowa, którą regulują przepisy art. 262-263 o.p. Kary porządkowe oprócz stosowania w toku postępowania podatkowego, mogą też mieć zastosowanie w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej oraz postępowania kontrolnego. Karą porządkową może być ukarana zarówno strona danej procedury, jak również pełnomocnik. W myśl art. 262§1 pkt 2a o.p. przesłanką zastosowania kary porządkowej, której wysokość może wynosić do 2 500 zł, może być: nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie ksiąg podatkowych lub dowodów księgowych będących podstawą zapisu w tych księgach, co odpowiada naruszeniu obowiązku przekazania danych księgowych w formacie JPK na żądanie uprawnionego organu skarbowego. Nałożenie takiej kary musi być poprzedzone wystosowaniem odpowiedniego wezwania do przekazania danych w formacie JPK do danego adresata.
Karą porządkową mogą być też obciążone osoby, którym podatnik zlecił prowadzenie lub przechowanie ksiąg podatkowych lub dokumentów będących podstawą zapisów w tych księgach, jeżeli osoby te bezzasadnie odmówią okazania lub nie przedstawią w wyznaczonym terminie ksiąg rachunkowych lub dokumentów będących podstawą zapisu w tych księgach.
Zgodnie z art. 263§1 o.p. o nałożeniu i ewentualnym uchyleniu kary porządkowej rozstrzyga organ podatkowy, przed którym toczy się dana procedura. Aktualnie maksymalna wysokość kary porządkowej wynosi 2 800 zł. Na postanowienie w przedmiocie nałożenia kary porządkowej przysługuje zażalenie (art. 262§5 o.p.)

źródła:

-komentarz praktyczny Mariusz Gumola „Sankcje za nieprzestrzeganie obowiązku przekazywania organom podatkowym danych w formacie JPK”

– ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

– ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy

Artykuł : Określenie statusu przedsiębiorcy na potrzeby JPK

Zgodnie z dodanym do ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa artykułem 193a przedsiębiorcy będą zobowiązani do przekazywania danych księgowych organom podatkowym w formie Jednolitego Pliku Kontrolnego. Podatnicy, którzy prowadzą księgi podatkowe, używając przy tym programu komputerowego, zobowiązani są do udostępniania danych w formie JPK na żądanie organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Ponadto, bez żądania organu podatkowego, podatnicy obowiązani są do składania informacji o prowadzonej ewidencji VAT. Moment rozpoczęcia przekazywania informacji dla organu podatkowego jest uzależniony od statusu przedsiębiorcy. Z dniem 1 stycznia 2017 r. JPK będą musieli składać mali i średni przedsiębiorcy, zaś od 1 stycznia 2018 r. mikroprzedsiębiorcy.

Kryteria klasyfikacji przedsiębiorców zawarte są w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z nimi wyróżnia się takie kategorie przedsiębiorców jak: mikro-, mały i średni przedsiębiorca. Podmioty, które przekraczają ustawowe kryteria dla średnich przedsiębiorców należą do grupy tzw. dużych przedsiębiorców. Podmiotów tych obowiązek przekazywania organom podatkowym JPK dotyczy już od 1 lipca 2016 r.

Istnieją dwa podstawowe kryteria dla ustalenia właściwego statusu przedsiębiorcy:

  • zatrudnienie
  • parametry finansowe za ostatnie dwa lata obrotowe

Ustalając status w 2016 r. należy wziąć pod uwagę dane finansowe z lat 2014 oraz 2015. Należy także pamiętać o tym, iż status przedsiębiorcy na potrzeby JPK należy ustalać po zakończeniu każdego roku.

Zgodnie z klasyfikacją, aby podmiot można było uznać za mikroprzedsiębiorcę, w co najmniej jednym z dwóch lat obrotowych musi on zatrudniać średniorocznie mniej niż 10 pracowników. Ponadto roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie może przekroczyć równowartości w złotych 2 mln euro, bądź suma aktywów bilansu sporządzonego na koniec jednego z analizowanych lat nie może przewyższać równowartości w złotych 2 mln euro.

W przypadku małego przedsiębiorcy limit średniorocznego zatrudnienia wynosi 50 pracowników a roczny obrót netto lub suma aktywów bilansu nie mogą przekroczyć równowartości w złotych 10 mln euro.

Średni przedsiębiorca, to przedsiębiorca, który w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych zatrudniał średniorocznie mniej niż 250 pracowników oraz jego roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nie przekroczył równowartości 50 mln euro lub jeżeli suma aktywów jego bilansu nie przewyższała równowartości w złotych 43 milionów euro.

Określając status przedsiębiorcy należy uwzględnić, iż średnioroczne zatrudnienie przelicza się na pełne etaty. Podczas jego obliczania nie bierze się pod uwagę pracowników, którzy przebywają na urlopach macierzyńskich, ojcowskich, rodzicielskich oraz urlopach wychowawczych. Nie uwzględnia się także zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego. Jeżeli chodzi o przedsiębiorców, którzy działają krócej niż rok, w ich przypadku planowany obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych oraz średnioroczne zatrudnienie wylicza się na podstawie danych za ostatni okres, który został udokumentowany przez przedsiębiorcę.

Do przeliczenia parametrów finansowych wyrażonych w euro na złote stosuje się średni kurs ogłaszany przez NBP w ostatnim dniu roku obrotowego wybranego do określenia statusu przedsiębiorcy.

W przypadku podmiotów innych niż przedsiębiorcy (np. fundacje, stowarzyszenia, uczelnie wyższe) mają zastosowanie terminy obowiązywania przepisów w zakresie przekazywania danych w formie JPK właściwe dla przedsiębiorców. Oznacza to, iż nieprzedsiębiorcy muszą ustalić na poziomie której grupy przedsiębiorców plasuje się wielkość prowadzonej przez nich działalności (zatrudnienie i parametry finansowe) i dostosować się do terminu obowiązującego dla danej kategorii przedsiębiorców.

Ważne jest, aby podczas określania statusu podmiotu wziąć pod uwagę w pierwszej kolejności średnioroczne zatrudnienie i na tej podstawie ustalić przynależność do właściwej grupy przedsiębiorców, a następnie zweryfikować, czy również ze względu na parametry finansowe podmiot należy do danej kategorii przedsiębiorcy.

Artykuł : Podatki 2017

ZMIANY W PODATKU DOCHODOWYM I ZMIANY W PODATKU VAT OD 1 STYCZNIA 2017

Dnia 5 września 2016 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wprowadzające zmiany w przepisach podatkowych od 1 stycznia 2017 r.

Wśród najważniejszych zmian należy wymienić:

  1. rozszerzenie pojęcia „dochody osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Za dochody osiągane na terytorium Polski będą uważane m.in. dochody (przychody) z tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy. Wspomniana zmiana definicji dochodów uzyskiwanych w Polsce istotne skutki wywoła m.in. w zakresie poboru tzw. podatku u źródła,
  2. wprowadzono regulację, zgodnie z którą przychodem w przypadku wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki albo spółdzielni będzie jego wartość określona w statucie albo w umowie spółki, a w razie ich braku w innym dokumencie o podobnym charakterze. Jeżeli jednak wartość ta jest niższa od wartości rynkowej tego wkładu albo wartość wkładu nie została określona w statucie, umowie albo innym dokumencie o podobnym charakterze – wówczas przychodem z kapitałów pieniężnych będzie wartość rynkowa tego wkładu określona na dzień przeniesienia własności przedmiotu wkładu niepieniężnego,
  3. ograniczono zakres stosowania preferencyjnych zasad opodatkowania wymiany udziałów. Dotychczasowe preferencyjne zasady nie będą miały zastosowania, jeżeli głównym lub jednym z celów głównych wymiany udziałów będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania. Dodatkowo ustawodawca wprowadza domniemanie, że jeżeli wymiana udziałów nie została przeprowadzona z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, to przyjmuje się, iż głównym lub jednym z głównych celów było uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania,
  4. wprowadzenie pojęcia „rzeczywistego właściciela” (tzw. beneficial owner). Określenie to będzie oznaczało podmiot otrzymujący daną należność dla własnej korzyści, niebędący pośrednikiem, przedstawicielem, powiernikiem lub innym podmiotem zobowiązanym do przekazania całości lub części danej należności innemu podmiotowi,
  5. wprowadzenie nowej obniżonej 15 % stawki podatku dochodowego od osób prawnych dla małych podatników i podatników rozpoczynających działalność (z wyjątkami).
Od 1 stycznia 2017 r. przewidziane są kolejne obszerne zmiany w podatku VAT.Wśród najważniejszych zmian wynikających ze wspomnianego projektu należy wymienić: